Άρθρα - Μηχανή του χρόνου - Το καπλάνι της βιτρίνας
Μία στην τύχη...
  • Nobody.jpg
Downloads
Επικοινωνία
Facebook
Mail: djcostas@gmail.com
Άρθρο Νο : 371
Audience : Default
Έκδοση 1.00
Ημερομηνία έκδοσης: 2021/9/28 21:13:52
Αναγνώσεις : 29
Μηχανή του χρόνου

Πριν από 130 χρόνια αναγκάστηκε είτε από πλημμύρα του ποταμού Μαίανδρου, είτε από πυρκαγιά, να περάσει κολυμπώντας στη Σάμο. Εγκαταστάθηκε στα υψώματα γύρω από τους Μαυρατζαίους και κατάντησε λυμεώνας των οικόσιτων και ποιμενικών ζώων της περιοχής.

Το ζώο που βλέπετε στη φωτογραφία και το οποίο μπορείτε να δείτε και σεις στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας των Μυτιληνιών (www.nhma.gr), είναι το δέρμα ενός αιμοβόρου αιλουροειδούς, συγγενικού της τίγρης, γνωστού με το όνομα καπλάνι που ζει στη Μικρασία.

Αγρότες και ποιμένες το καταδίωξαν και το ανάγκασαν να καταφύγει σε μια σπηλιά, που ονομάστηκε από τότε καπλανότρυπα. Οι διώκτες μη τολμώντας να μπούνε μέσα χτίσανε στην πόρτα τοίχο με μεγάλες πέτρες. Το άφησαν κλεισμένο περίπου τρεις μήνες προσδοκώντας να ψοφήσει από πείνα και δίψα. Αυτό όμως διατηρήθηκε ακμαίο τρώγοντας υπόλοιπα παλιών του θηραμάτων που είχε αποθηκεύσει και πίνοντας το νερό σταλαγματιά – σταλαγματιά που μαζεύονταν σε μια γούβα της σπηλιάς.

Μετά από αρκετό διάστημα περίεργοι να διαπιστώσουν αν είχε ψοφήσει και μη τολμώντας να ανοίξουν τη χτισμένη είσοδο, άνοιξαν από πάνω τρύπα (φεγγίτη), κρέμασαν ένα σχοινί δεμένο σε πεύκο και κατέβηκε ντυμένος με καπενέκι αλλά άοπλος, ο Γεράσιμος Γλιαρμής. Στην κλεισμένη σπηλιά αγκαλιάστηκαν άνθρωπος και θηρίο σε πάλη μέχρι θανάτου. Ο άνθρωπος κεφαλοκλείδωσε το καπλάνι προσπαθώντας να το στραγγαλίσει, και αυτό προσπαθούσε να σχίσει το καπενέκι και με τα νύχια να ξεσχίσει το στήθος του ανθρώπου και με τα δόντια να του συντρίψει το βραχίονα. Ο Γλιαρμής καλούσε σε βοήθεια αλλά κανένας δεν τολμούσε να πλησιάσει στο άνοιγμα του φεγγίτη.

Resized Image


Σε λίγο φθάνει ο αδελφός του Γεράσιμου, ο Νικόλαος Γλιαρμής, που για το ψηλό του ανάστημα και το ογκώδες του σώμα αλλά και του ενός ματιού του, είχε το παρατσούκλι Κύκλωπας με δύναμη υπερφυσική. Όταν έμαθε την κατάσταση αρπάζει το σκοινί και κατεβαίνει στη σπηλιά. Το θηρίο αφήνει τον αποκαμωμένο αντίπαλο και ορμά στον καινούριο εχθρό του. Αυτός όμως αρπάζει με το αριστερό του χέρι από το λαιμό το καπλάνι και με το δεξί του προσπαθεί να τραβήξει το μαχαίρι από το ζωνάρι του. Ώσπου όμως να το καταφέρει το καπλάνι είχε ψοφήσει από πνιγμό. Ο Γεράσιμος Γλιαρμής όμως είχε εν τω μεταξύ πληγωθεί στο στήθος από τα νύχια του θηρίου και πέθανε από μόλυνση σε λίγο καιρό. – ΒΛΑΧΟΓΕΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ»

Το ζώο τότε θανατώθηκε και ταριχεύθηκε με τα μέσα της εποχής, περιπλανήθηκε αρκετά όλο αυτό το χρονικό διάστημα και κατέληξε στο Μουσείο μετά από δωρεά του Δήμου Σαμίων.

Στο μέσο της κεντρικής αίθουσας του Μουσείου στέκει βαλσαμωμένο σε μια βιτρίνα, (το καπλάνι της βιτρίνας). Το έκθεμα αυτό συντηρήθηκε κατά το δυνατόν και εκτίθεται σήμερα λόγω της ιστορικής του αξίας δεδομένου ότι από αυτό εμπνεύστηκε η λογοτέχνης κ. Άλκη Ζέη (έζησε τα παιδικά της χρόνια στη Σάμο) το βιβλίο της «Το Καπλάνι της βιτρίνας».Το «καπλάνι» είναι σημιτικής προέλευσης. Στα εβραϊκά σημαίνει «αρχηγός της φυλής» και στα αραβικά «τίγρης».

Resized Image


Επίσης το «καπλάνι» είναι πανβαλκανικό. Στην Αλβανία το βρίσκεις ως Καπλλάνι (με δυο λ), στην Ελλάδα ως Καπλάνης, στην Τουρκία ως Καπλάν ή Καπλάνογλου, στην Σερβία και το Μαυροβούνιο ως Καπλάνοβιτς, στην Βουλγαρία και την FYROM ως Καπλάνοφ ή Καπλανόφσκι. Ένα επίθετο λοιπόν που παραπέμπει στην «αβάσταχτη ομοιότητα» των Βαλκάνιων μεταξύ τους. Γιατί η ομοιότητα αυτή αποτελεί την ευλογία, αλλά ταυτόχρονα και την κατάρα τους. Ο Φρόυντ μιλά για τον «ναρκισσισμό των μικρών διαφορών»: «οι μικρές διαφορές ανάμεσα σε ανθρώπους που μοιάζουν συγκροτούν την βάση του αισθήματος ξενότητας και εχθρότητας ανάμεσά τους».

ΥΓ. Το «καπλάνι» της Άλκη Ζέη έχει δυο μάτια: ένα μαύρο και ένα ολογάλανο. Όταν κοιτά τον κόσμο με το μαύρο μάτι φέρνει την καταστροφή. Όταν τον κοιτά με το ολογάλανο μάτι φέρνει συμφιλίωση και ευημερία. Είναι μια μεταφορά που θα μπορούσε να ταιριάξει τέλεια στο βλέμμα με το οποίο αντικρίζουν αλλήλους οι Βαλκάνιοι: καιρός είναι λοιπόν να ανοίξουν το ολογάλανο μάτι, εάν δεν θέλουν μια ζωή να βγάζουν ο ένας τα μάτια του άλλου.

TA NEA, 31/05/2005»
samosbook
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΜΥΤΙΛΗΝΙΩΝ ΣΑΜΟΥ

Εκτύπωσω Μοιραστείτε αυτό το άρθρο