Το σινεμά ήταν άδειο, με εξαίρεση εμάς. Όταν έπεσαν οι τίτλοι τέλους, κάναμε την αίθουσα παιδική χαρά: χορεύαμε στις θέσεις μας, κάναμε ρόδα στους διαδρόμους και γελούσαμε, μέχρι που έσβησαν τα φώτα και ήρθε το συνεργείο καθαρισμού.

Το σχολείο που ονειρεύομαι είναι αυτό που έχω εδώ κι έναν χρόνο. Είναι αυτό που με έμαθε να αγαπώ τον εαυτό μου, να τον εκτιμώ. Είναι αυτό που με δίδαξε πως μπορώ κι εγώ να περιμένω καλύτερες μέρες στη ζωή μου κι ότι δεν τέλειωσαν όλα εκείνη τη στιγμή που με έριξαν μέσα σε μια φυλακή.

Μπαίνω στο τρένο της επιστροφής τα μεσάνυχτα. Μέσα στο βαγόνι μου κάθονται κυρίως πρόσφυγες. Ρωτάω τον διπλανό μου από πού είναι. Δεν καταλαβαίνει. Τον ρωτάω στα αγγλικά. Είναι απ’ το Ιράκ. Προσπαθώ να μάθω κάτι περισσότερο, γιατί έφυγε ή πού πηγαίνει, αλλά εκείνος μου λέει: “Dont speak english good”.

Σώπα, μη μιλάς, είναι ντροπή κόψ’ τη φωνή σου σώπασε επιτέλους κι αν ο λόγος είναι αργυρός η σιωπή είναι χρυσός. Τα πρώτα λόγια που άκουσα από παιδί έκλαιγα, γέλαγα, έπαιζα μου λέγανε: «σώπα».

Η Κατερίνα ήταν κρυμμένη για άλλη μια φορά κάτω από το κρεβάτι της. Έσφιγγε σπασμωδικά το καφέ αρκουδάκι της στα μικρά της χέρια και είχε μαζεμένο το μικρό κορμάκι της στην αμυντική, εμβρυακή στάση. Πριν από λίγο είχε ακούσει τον πατέρα της ν’ ανοίγει την πόρτα του σπιτιού με τα κλειδιά του. Και τώρα το ήξερε… θα την τιμωρούσε πάλι.

Μύριζε θυμάρι, ρίγανη. Μύριζε βουνό. Μύριζε αλληλεγγύη, συλλογικότητα, αγώνα, επανάσταση. Η καθημερινή επανάσταση που ξεκινάει από μέσα μας. Να λες και να εννοείς. Να λες και να πράττεις. Μύριζε εντιμότητα. Μύριζε ανθρωπιά.

Έπεσε άνθρωπος στη θάλασσα! Τι σημασία έχει! «Δε σταματά το πλοίο. Φυσά ο αέρας, μα το σκοτεινό καράβι τραβά βιαστικό το δρόμο του. Το ταξίδι συνεχίζεται. Αυτός που έπεσε βγαίνει στην επιφάνεια του νερού, χάνεται στο βάθος του, φωνάζει. Κανένας δεν τον ακούει. Κοιτάει σαν τρελός το σκάφος που ολοένα ξεμακραίνει...

Ο Κώστας Μπακογιάννης τα κατάφερε. Μετά από τρεις περίπου δεκαετίες συστηματικής προσπάθειας διαδοχικών δημάρχων της Αθήνας να ικανοποίησουν τις επιθυμίες της άτυπης συνομοσπονδίας των συμφερόντων που οραματίζονται μία συγκεκριμένη εκδοχή του κέντρου της πρωτεύουσας, κατάφερε να πατήσει ανενόχλητος πόδι σε μία ανεξερεύνητη επικράτεια: με την ανάπλαση της Ομόνοιας παρέδωσε στους κατοίκους της Αθήνας το πρώτο έργο χωρίς κανένα πρόσχημα δημοκρατικότητας στον δημόσιο χώρο. Η νέα πλατεία πρακτικά φωνάζει σε όλα τα χρώματα του σιντριβανιού: “δεν σας θέλουμε εδώ” – και το πλήθος ζητωκραυγάζει.

Κάθε πράξη που προσβλέπει στον έλεγχο και την κυριαρχία πάνω σε άλλον άνθρωπο θεωρείται ψυχολογική βία. Ο εκφοβισμός, η υποτίμηση, η απόρριψη, η παραμέληση με απώτερο στόχο τον απόλυτο έλεγχο και την εξουσία πάνω στον άλλον είναι ψυχολογική βία.

Κάποτε υπήρχε ένα χωριό που αντιστάθηκε. Αμέσως μετά την ολοκληρωτική καταστροφή του το 1944, πήρε φόρα και μπήκε ξανά στη ζωή με ταχύτητα φωτός. Μαύρα μαντήλια, μαύρα τσεμπέρια και ένα σχολειό, το Σταυράκειο Γυμνάσιο, που χτίστηκε σχεδόν πάνω στα ερείπια του πολέμου, διαμόρφωσαν τη νέα ταυτότητα των ανθρώπων που ζούσαν εδώ: Εργατικότητα, αλληλεγγύη, φιλομάθεια, αισιοδοξία, φιλοξενία, ευγένεια και γλέντι.